Dolar 33,0407
Euro 35,9167
Altın 2.517,24
BİST 10.991,57
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 27°C
Hafif Yağmurlu
İstanbul
27°C
Hafif Yağmurlu
Cum 28°C
Cts 31°C
Paz 32°C
Pts 32°C

EÜ’de “Türk Kaynaklarına Göre 1916 Türkistan İsyanı” anlatıldı

Ege Üniversitesi (EÜ) Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü tarafından Kariyer Söyleşileri kapsamında “Türk Kaynaklarına Göre 1916 Türkistan …

EÜ’de “Türk Kaynaklarına Göre 1916 Türkistan İsyanı” anlatıldı
18 Mart 2022 01:00

Ege Üniversitesi (EÜ) Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü tarafından Kariyer Söyleşileri kapsamında “Türk Kaynaklarına Göre 1916 Türkistan İsyanı (Mukayeseli Çalışma)” söyleşisi düzenlendi. Çevrimiçi olarak düzenlenen etkinliğin moderatörlüğünü EÜ Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Türk Dili ve Lehçeleri Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. İbrahim Şahin yaptı. Söyleşiye konuşmacı olarak Türkiye- Kırgızistan Manas Üniversitesi Uzaktan Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkez Başkanı Yrd. Doç. Dr. Roza Abdykulova katıldı.

Söyleşide, Yrd. Doç. Dr. Roza Abdykulova, Temmuz 1916-Şubat 1917 tarihleri arasında Çarlık yönetiminin baskıcı uygulamalarına karşı yaşanan ve Rus ordusu tarafından kanlı bir şekilde bastırılıp, binlerce Kazak ve Kırgız’ın göçe zorlayan Türkistan İsyanı ile ilgili bilgiler paylaştı.

Ulu Türkistan adı verilen bölgenin 19. yüzyılın ikinci yarısında Rusya İmparatorluğu tarafından coğrafik isimden daha çok siyasi bir adlandırma haline dönüştüğünü söyleyen Yrd. Doç. Dr. Abdykulov, “Ulu Türkistan bölgesinin büyük kısmı Rusya İmparatorluğu işgali altına giriyor. Hokand Hanlığı, Hive Hanlığı ve Buhara Emirliği yeniliyor. Doğu Türkistan dediğimiz Kaşgar Hanlığı, Çin işgali altına giriyor. Böylece tarihte bildiğimiz Türkistan coğrafik isimden siyasi adlandırmaya (politonim) girmştir. Bu işgali sonrası ilk büyük olay olarak gördüğümüz 1916 Türkistan isyanıdır. Adı geçen isyanın ortaya çıkmasına Rusya İmparatorluğunun Ruslaştırma siyaseti, verimli olan toprakların yerlilerden alınması gibi hem siyasi hem ekonomik sebepler neden olmuştur. Yerliler için bu durumun dayanılmaz hale gelmesi Türkistan isyanını ortaya çıkarmıştır” dedi

En önemli kaynak “Asya’da Beş Türk”

İsyana dair birçok araştırmanın olduğundan ancak en önemli çalışmanın “Asya’da Beş Türk” eseri olduğunu söyleyen Yrd. Doç. Dr. Abdykulova, “Bu eser, I. Dünya Savaşı öncesi Osmanlı beş Türk’ün Orta Asya’ya gelmesiyle ilgili. Bu beş Osmanlı Türk’ünden biri olan Adil Hikmet Bey, döndükten sonra Türkistan halkının sosyal, siyasal ve ekonomik taraflarını seyahatnamesinde yazmıştır. Bu seyahatnameyi de büyük kaynak olarak ele alabiliriz. Bu eserden Zeki Velidi Togan’ın eserlerinde de bahsedilmektedir” diye konuştu. 1916 Türkistan İsyanı, Türk dünyasının özellikle Türkistan ahalisinin en çok insan kaybı olan iki olayından birisidir. İsyanın sonucunun günümüzde bazı yapamadığımız işlere sebep olmuş olabileceğini düşünüyorum. Eğer 1916 isyanı olmasaydı günümüzde ne olacaktı, 1916 isyanı olmasaydı neler olurdu diye düşünmüyor değilim” dedi.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.